پنج‌شنبه هفته پیش در یک جلسه کاری یک چالش کهنه دوباره به یادم آمد. 5 سال پیش در یک شرکت تولیدی به نسبت بزرگ دوره کارورزی را می‌گذارندم. نخستین باری که به آنجا رفتم بسیار شگفت زده شدم، زمینی بیش از 50هزار متر با چهار سوله بزرگ که هر کدام ساز خود را می‌زد و در سمتی بنا شده بود، نیسانی کثیف که مرتب بین سوله‌ها در آمد و شد بود و بار جابجا می‌کرد. این کارخانه را همان زمان با دانشگاه صنعتی اصفهان مقایسه کردم که فاصله زیادی با هم نداشتند. دانشگاهی که به تقریب 2 سال پیش از انقلاب با تعداد محدودی ساختمان گشوده شد ولی از همان زمان طرحی جامع برای توسعه داشت و حتی هم‌اکنون که تعداد ساختمان‌های آن بیش از 20 برابر شده هر چیز در جای خود قرار دارد؛ مهندسی غرب است دیگر. نمونه‌های از این دست بسیار هستند، بهشت زهرای تهران را زمان به راه افتادن کسی متصور نبود که روزگاری پر شود و خوانده‌ایم که برای مردمان آن زمان عجیب بوده بنا کردن آن در بیرون از شهر. این را قیاس کنید با توسعه نامتوازن و شلخته شهرهای ما که نه خیابان‌هایمان ظرفیت دارند و نه زیرساختی برای خدمات شهری داریم. بسیار شنیده‌اید داستان بینوایان را و توجه نموده‌اید به این نکته که چند صد سال پیش در زیر خیابان‌های فرانسه تونل بوده و ما هنوز هم چنین چیزی نداریم و برای عبور هر مسیر تلفن، آب، گاز و ... هر روز نقطه‌ای از شهرمان را حفاری می‌کنند.
در باب چرایی این رفتار و عملکرد ما ایرانی‌ها و شاید جهان سومی‌ها همین بس که «هرکه آمد عمارتی نو ساخت»، قاجارها آثار زندیه را محو می‌کردند و پهلوی اول دروازه‌های تهران را که یادگار دوره قاجار بود. نمی‌دانم چرا اینگونه هستیم، ولی گمان کنم تفکر استراتژیک یکی از اساسی‌ترین حلقه‌های مفقوده رفتارهای ماست و چاره کار.